Guaraní: ko ñeʼẽasa oñehesaʼỹijóta gueteri.

Eheka

Eheka koʼápe tembiasakue ha kuatia.

12 / 41

HEMBIAPOKUE / MÁVAPA OHAI / MBAʼÉICHAPA OÑEMYASÃI

Serafina rembiapokue

Peteĩ mapa umi jehaipyre ojeikuaámava ha umi hembiapo tavaygua oĩva kuatiápe rehegua. Ko poravopyre ndohechaukái Serafina Dávalos rembiapokue opavave oĩmaha.

Jehaipyre ojeporavóva
4
Arynguéra
1901–1910
Mokõi hendáicha oñemoñeʼẽ
2

HEMBIAPOKUE MAPA

Prensa guive ñomongeta tetãnguéra apytépe peve.

Tembiasakue jehechahápe oñemombeʼu peteĩteĩ jehaipyre: mbaʼépa ojejuhu, arakaʼépa ha moõpa oñemyasãi. Jeporeka jehechahápe oñemoĩ avei umi ypykuatia, ñemoherakuã rekove, fuente ha umi mbaʼe neʼĩrava ojekuaa porã.

TEMBIAPOKUE OÑONDIVE JEHECHA

Peteĩ ñeʼẽ tavaygua guive peteĩ tembiaporã tuichavéva peve.

Umi jehaipyre ikatúva jahechauka koʼág̃a ndahaʼéi Serafina Dávalos rembiapokue lista paha. Upévare iporã jahecha mbaʼéichapa oñondive ojoaju, ha ndahaʼéi peteĩ lista opa mbaʼe oguerekóva ramo. Ary 1901-pe oĩ peteĩ jehaipyre rapykue, ha ijypykue neʼĩra ojejuhu; ary 1903-pe oĩ El feminismo, upe ñeʼẽ oñemombeʼúva conferencia ha publicación por parte rehegua; ary 1907-pe Humanismo ogueru umi argumento oĩ porãvéva kuatiápe; ha 1910-pe Primer Congreso Femenino Internacional ñemohuʼã ñeʼẽ omoĝuahẽ Serafina ñeʼẽ peteĩ aty guasu tetãnguéra apytépe.

Koʼã mbaʼe oñondive ohechauka iñambue hague umi medio ha mbaʼéichapa oñemyasãi: prensa, conferencia, tesis ha discurso. Ndahaʼéi katuete heʼiséva hemiandu okakuaa hague peteĩ línea recta-pe; ndaikatúi avei oñeimoʼã umi ary mbyte oikóva. Haʼe ohechauka peteĩ mbaʼe: Serafina ndahaʼéi peteĩ jehaipyre añónte ohejavaʼekue. Hembiapo osẽ heta hendáicha ha ombojoaju tekomboʼe, derecho, tetãygua reko ha kuñanguéra ñemohenda.

Umi ndojekuaáiva avei oike tembiasápe. Oĩ ambue jehaipyre réra oñemombeʼúva umi lista upe rireguápe, péro ijypykue neʼĩra oike ñande kuatia atýpe. Upévare ko páhina ombojoavy tembiapo oĩva kuatiápe, tembiapo oñeikuaáva héra rupive ha mbaʼéichapa upe rire oñemoñeʼẽ. Peteĩ téra jeikuaa ndeʼiséi kuatia voi jaguerekoha; peteĩ ñeguenohẽ jey ndojapói jehaipyre pyahu.

  1. 1903

    Conferencia ha ñeguenohẽ por parte

    El feminismo

    Ko amandaje Feminismo oñemoherakuã La Democracia-pe (19 de jasypoapy ary 1903) ha ojejapo Sociedad de Estudiantes de Derecho pytyvõ rupive heta ha ojeporavóva renondépe, sa’i kuña; Ko jehaipyre ojeserializa Nosotras (La Plata)-pe, número 46, 47 ha 49 jasypateĩ ha jasypakõi 1903-pe.

    Oñemoañete ambue fuente rupive

    La Democraciaconferencia rehegua marandu
    ConferenciaAsunción
    Nosotras (La Plata)número 46, 47 ha 49

    1903-peguare kuatia ypykuéra neʼĩra ojejuhu. Koʼág̃a fuente ramo ojeporu 2025-peguare edición pyahu ha umi fuente ohechaukáva ijeheka.

  2. 1907

    Tesis

    Humanismo

    Humanismo (1907) ombyaty tesis Serafina Dávalos orekóva portada ha frontispicio facsímil ha capítulo ha'eháicha "Kuña ser biológico ramo", "Kuña tembiguái reko ndaha'éi natural", "Kuña Léi renondépe" ha "Kuña Paraguaya Constitución Nacional renondépe"; Pe texto-pe he'i ijehe ha'eha "Mbo'ehára Colegio Nacional-pe".

    Ypykuatia peteĩha oñemoañetéva

    Eike Humanismo-pe
  3. 1910

    Ñeʼẽ tavayguápe

    Discurso de clausura del Primer Congreso Femenino Internacional

    Serafina Dávalos oparticipa delegada paraguaya ramo Primer Congreso Internacional de la Mujer-pe, ha'e kuri miembro Comisión de Propaganda América-pe ha oñenombra omyakã haguã sección de Derecho. Omyakã sesión 21 jasypome Escuela Presidente Roca-pe, omoî propuesta divorcio absoluto ñomongetarã, ha 24 jasypome ome'ê discurso de clausura ha odeclara formalmente congreso oñembotýha. Upe discurso-pe odefende personalidad plena kuñanguéra orekóva, coeducación, acceso empleo público-pe, sufragio activo ha pasivo ha salario joja.

    Ypykuatia peteĩha oñemoañetéva

    Ehecha hekove rembiasakuépe

MÁVAPA OHAI · KUÑANGUÉRA PRENSA

Mbaʼépa ikatu jaʼe ha mbaʼépa ndaikatúi.

Peteĩ rembiapokue ñemohenda heʼise avei ojehechauka vaʼerãha mbaʼépa ndojejuhúi jeporekakuépe.

WRK-013 · 1950–1957

Ñeguenohẽ jey ndahaʼéi tembiapo pyahu.

Ko jeporeka Alquimistas ojuhu Por la Mujer ndoguenohẽi hague Serafina artículo ha El Feminista oguenohẽ jey hague umi pehẽngue Humanismo, ndahaʼéi jehaipyre pyahu. Upévare oñemyesakã porã vaʼerã umi obituario ñeʼẽ «colaboró en nuestras columnas», ani oñeimoʼã ypykuatiaʼỹre Serafina ohai hague heta artículo umi ary 1950-pe.

Ypykuatia oñehecha hag̃uaSRC-007

ÑEMOÑEʼẼ JEVY REMBIASAKUE

Oñemyasãi jey.

Jehaipyre ñeguenohẽ jey ha ñeg̃uahẽ tapichakuérape omombeʼu hembiasakue; ndahaʼéi Serafina rembiapokue pyahu.

  1. 1907

    Tesis

    Humanismo oñepresenta Asunción-pe jasyporundy 1907-pe.

  2. nov 1986

    Peteĩ ejemplar ojejuhu jey

    Rosita Palazón ojuhu peteĩ ejemplar isy arandukatýpe ha omeʼẽ Line Bareiro-pe.

  3. 1990

    Ñeguenohẽ jey moderno peteĩha

    Centro de Documentación y Estudios (CDE) omoherakuã jey Humanismo peteĩ edición moderno rupive.

  4. 2007

    Cien ary Humanismo rehegua

    CDE edición cien ary rehegua oguereko Line Bareiro prólogo mbohapy pehẽnguépe —Atando cabos, Serafina y su época ha Humanismo es feminismo—, avei presentación editorial ha anexo Serafina rembiasakue oñemoñeʼẽháicha rehegua.

    YpykuatiaSRC-001
  5. 2025

    Humanismo ha El Feminismo oñondive

    Arandurã edición Rosemary Dávalos ombyatýva ha omoñepyrũva ombojoaju conferencia 1903-peguare ha tesis 1907-peguare.

SERAFINA REHEGUA ÑEMOÑEʼẼ · 1920–2020

Hembiapokue avei oguereko mbaʼéichapa oñemoñeʼẽhague rembiasakue.

Koʼã jehaipyre nombohetái Serafina rembiapokue ypy. Ohechauka mbaʼéichapa oñemombeʼu, oñeguenohẽ jey ha oñehesaʼỹijo, peteĩ biografía hiʼag̃uivéva itiempo guive siglo XXI investigación ha edición peve.

  1. 01

    Biografía hiʼag̃uíva upe tiempo-gui

    Paraguayans of To-Day: biografía oñembojoja vaʼerã ypykuatia ndive

    Serafina rehegua biografía oĩ Paraguayans of To-Day página 187–188-pe ha osẽma 1920-peguare edición peteĩháme. Omombeʼu mbykymi iñemoarandu, abogacía, Colegio Mercantil ha congreso 1910-peguare; upévare ohechauka mbaʼéichapa upe árape oñeñeʼẽ hese.

    YpykuatiaSRC-040SRC-045SRC-046
  2. 02

    Universidad-peguare ñehesaʼỹijo moderno

    Moragas ha Duré: Serafina rehegua ñehesaʼỹijo koʼág̃a

    Mirta Moragas Mereles ñomongeta Serafina Dávalos: una historia de transgresiones ha Elizabeth Duré jehaipyre En trazo feminista haʼe universidad-peguare ñehesaʼỹijo pyahu. Oipytyvõ ojekuaa hag̃ua mbaʼéichapa oñemoambue Serafina rehegua ñemoñeʼẽ.

    YpykuatiaSRC-005
  3. 03

    Aranduka ha ensayo koʼág̃agua

    Rocco Carbone: mokõi edición ha peteĩ ensayo feminismo ha tekomboʼe rehegua

    Rocco Carbone omoherakuã Serafina Dávalos. Feminista Servilibro rupive (Asunción, 2019) ha Ediciones UNGS rupive (2020). Upe ary 2020-pe omoherakuã avei BORDES-pe ensayo Serafina Dávalos: feminismo y educación.

    YpykuatiaSRC-142SRC-157SRC-191

JEPOREKA OJEPEʼÁVA

Mbaʼépa jaheka gueteri.

  • La Democracia ára 12 jasypoapy 1901-peguare kuatiarogue ypy.
  • 1903-peguare kuatia ypy: La Democracia ha Nosotras número-kuéra upe ára pegua.
  • Ojeʼe oĩ hague peteĩ texto 1897-pe, péro upeva neʼĩra oñemoañete; ndajahechaukái Serafina rembiapokue añetegua ramo.