SERAFINA DÁVALOS RÓGA
Óga oñemoarandu, oñemba’apo hag̃ua
ha ojepe’a hag̃ua tape pyahu
Serafina Dávalos róga ndaha’éi va’ekue oikoha añónte. Upépe oñemba’apo, oñemoñe’ẽ, oñeñemongeta ha oñembyaty. Umi tembiapo ha joaju upépe heñóiva omomba’e guasu hekovépe ha hi’arépe.
HERRERA 892 · KO’ÁG̃AGUA ÑEMBOGUAPY · 2026
ÓGA HA IJEREGUA
Óga ha hembiasakue
Sa ary 1900 ñepyrũme, Serafina róga oĩkuri táva Paraguaýpe, peteĩ táva okambiáva ohóvo. Ha’e va’ekue hóga, omba’apoha, oñemoaranduha ha oñembyatyha iñirũnguéra, temimbo’e ha cultura rehe omba’apóva ndive.
Umi patrimonio kuatia omombe’u óga ojereha peteĩ korapy rehe, herradura joguaha; oguereko galería ha peteĩ hall ocho ijykéva. Ndajajuhúi gueteri plano ypykue, upévare ko ñemyatyrõ ra’anga ha’e jehecha aproximado año.
Mba’éichapa roiporu umi techaukaha
Óga ñañeimahina haguéicha
Ko’ã ta’anga ndaha’éi ta’anga yma guare ndoroguerekóiva rendaguépe. Oñemopyenda óga rehegua kuatiáre, umi tapicha mandu’áre ha upe ára mba’ekuérare, jahecha hag̃ua, ñañangarekóvo, mba’éichapa ikatu ojeiko raka’e upépe.
Ñemyatyrõ ra’anga, ndaha’éi mba’e añeteguáva ojeikuaáva. Óga ñemohenda ha ijejapo rehegua heta mba’e oĩ kuatiápe. Péro apyka, sa’y, tembiporu, ka’avo ha tesape ha’e ñaimahina hag̃ua jaiporavóva. Rohechauka hesakã ko joavy, ñeñandu ani hag̃ua omokañy umi techaukaha.
Ehecha techaukaha ha mba’e peve ikatu oñemyatyrõ ra’angápeÑEMANDU’A RENDA
Óga oñemoñe’ẽ, oñemba’apo ha oñembyaty hag̃ua
Ko’ã ta’anga ñemyatyrõ rehegua oipytyvõ jahecha hag̃ua mba’e ikatúva ñaimahina marandu ypy rupi. Káda ta’anga ohechauka mba’épa oĩ kuatiápe: óga ijejapo oñemoañetégui nde’iséi umi apyka, sa’y ha tembiporu avei añetegua yma guareha.
TA’ANGA ÑEMYESAKÃÓga rova
Ko ta’anga ohechauka mba’éichapa ikatu ojehecha pe óga oñemyatyrõ rire, ijape oĩ gueteríva ha plano técnico rehe oñemopyendávo. Yvotyty, pintura ha tesape ko ta’angápe oĩva ndaha’éi tembiasakue ojehechakuaáva kuatia rupive.
TA’ANGA ÑEMYESAKÃArandukaty
Umi testimonio oikuaauka peteĩ arandukaty 'tuichaitereíva' ha heta koty henyhẽva arandukágui. Ko ta'anga oipytyvõ ñanemandu'a hag̃ua umi ñe'ẽ rehe, péro ndohechaukái mba'e kotýpa, mba'e mueble, color térã ñemohenda oĩ hague upeichaite yma.
MANDU’A UPE RIREGUA · MBA’ÉICHAPA OJEIMO’ÃVATA’ANGA ÑEMYESAKÃÓga galería
Patrimonio kuatiakuéra omombe’u peteĩ galería ombojoajúva kotykuéra ha patio. Ko ta’angápe ojehecháva arquitectura detalle, acabado ha mba’ekuéra ojeimo’ãva año, ndaha’éi umi kuatia omoneĩva.
TENDA KUATIÁPE · TA’ANGA OJEIMO’ÃVATA’ANGA ÑEMYESAKÃPatio mbytegua
Patrimonio kuatiakuéra omombe’u pe óga oñemohenda hague herradura joguaha peteĩ patio jerére. Ko ta’angápe oĩva ka’avo, piso ha mba’ekuéra ojehechauka oñeimo’ãháicha, ndaha’éi mba’éichapa añetehápe oĩkuri.
ÓGA ÑEMOHENDA KUATIÁPE · TA’ANGA OJEIMO’ÃVATA’ANGA ÑEMYESAKÃHall poapy hendáva
Kuatia ohechauka pe hall poapy hendáva hague. Mueble, color, tesape, yvyra rembiapo ha decoración mba’éichapa oĩkuri ndojekuaái gueteri; ko ta’angápe ojehechauka oñentende hag̃ua pe tenda año.
FORMA KUATIÁPE · TA’ANGA OJEIMO’ÃVATA’ANGA ÑEMBOGUAPY · 2020 → 2026
Óga okambia. Ta’angakuéra avei ohechauka mba’épa oiko.
Ko ta’anga ñembojoja nombojehe’ái ára ojoavýva: káda ta’anga oguereko hi’ára, moõguipa ou ha mba’épa ikatu oñemoañete hese.
- 2020
FOTOGRAFÍA ÑEMBOGUAPY
Óga rova, jeikeha, hall ha galería
Revista Pausa ta’angakuéra rupi ojehecha óga rokẽ, hall tuicháva arco reheve ha patio jerére galería columna-kuéra. Upe marandúpe ojehecha avei pintura morotĩ ha coral rembyre, ha oñemombe’u oñehundi hague yvyra, hierro, vitral, tesapeha ha torre ha cúpula rehegua vorekuéra.
- s/f
TA’ANGA YMAGUARE · ARANGE NDOJEIKUAÁI
Óga ári yma oĩ va’ekue ha ko’ág̃a ndaiporivéima
Peteĩ ta’anga óga okáguio Última Hora omoherakuãva ohechauka techo rehegua vorekuéra ko’ág̃a ndaiporivéimava. Roiporu rohecha hag̃ua mba’éichapa iñambue pe óga, péro ndoro’éi 1957 mboyveguaha, ndajaikuaáigui gueteri araka’épa ojejapókuri pe ta’anga.
- 2026
ÑEMBA’APO RENDA REHEGUA TA’ANGA · JASYPORUNDY
Pe óga ko’ág̃a ha umi mandu’a oguerekóva
Umi ta’anga oñeguenohẽva oñemoĩ hag̃ua kuatiápe ohechauka pe óga ijape ko’ág̃agua, yvotyty, okẽnguéra ha óga rova. Oĩ avei mokõi placa ko’ág̃agua. Peteĩ placa mandu’arã he’i 1883–1957; upéva ohechauka mba’éichapa tavaygua imandu’a Serafina rehe, ndaha’éi heñói hague ára rehegua techaukaha. MUPA omoherakuãva nacimiento kuatia he’i Serafina heñói hague 9 jasyporundy 1877-pe. Upévare ko página oiporu 1877 ha oheja placa oĩháicha, omyesakãvo hembiasakue.
Ta’anga yma guare arange ndojeikuaái; upévare ndaikatúi ja’e ojejapo hague 1957 mboyve. Umi color ojehecháva térã oñemombe’úva 2020-pe ndaha’éi techaukaha pe óga 1914 ha 1957 mbytépegua rehe. Umi cartel ko’ág̃agua ohechauka tavayguakuéra mandu’a, ndaha’éi Serafina rembiasakue rehegua prueba.
ÓGA REHEGUA KUATIA · TETÃ REMBIKUATIA
Mba’épa umi kuatia omoneĩ ko óga rehe
Ko ta’anga jehechauka oñemopyenda kuatia catastral, ko’ág̃agua medida ha patrimonio rehegua descripción oficial rehe. Umi marandu ko’ág̃agua ndohechaukái katuete mba’éichapa pe óga oĩkuri 1914-pe.
HSE-001
Herrera 892 · Finca 3.335
IPS kuatia finca rehegua ohechauka óga oĩha Herrera 892-pe, Estados Unidos ha Tacuarí mbyte, San Roque barrio-pe. Upépe ojehai Finca 3.335, cuenta catastral 12-102-36, terreno 1.462,40 m² ha superficie oñemopu’ãva 718,23 m² rupi.
Ko’ãva ha’e administración kuatia ko’ág̃agua. Ndohechaukái ijehegui pe óga tuichakue, mba’éichapa oĩkuri ha mávapa ijára Serafina oikove aja.
HSE-002
Herradura joguaha plano, patio ha hall poapy hendáva
SNC Resolución 112/2021 he’i pe óga oñemopu’ã hag̃ua ojejerure hague 1914-pe, ha omombe’u arquitectura opáichagua, Art Nouveau ha romántica rehegua. Patrimonio kuatia ohechauka plano herradura joguaha peteĩ patio mbytegua jerére, hall poapy hendáva ha galería ha patio rupi ojehasaha.
1914 arange ou tetã patrimonio kuatia upe rire ojehaívagui. Ojeheka gueteri upe aragua permiso, escritura, plano térã construcción expediente. 2021-peguá kuatia ndaha’éi 1914-pe oñemedi va’ekue plano, ha nomoneĩri umi color ha acabado ypykue.
HSE-003
Honoria, Paraguái retã ha IPS: óga jára rembiasakue kuatiápe
IPS ñembohovái oficial he’i Paraguay retã ojoguahague Finca 3.335 Honoria Balirán-gui, escritura oñemoneĩva 23 jasyteĩ 1957-pe. Ambue escritura ohechauka IPS ojogua hague pe finca Estado-gui 28 jasypoapy 1963-pe, Gs. 4.174.072 rehe, ha Gs. 1.700.000 oñeme’ẽma hague. Terreno rova 25,92 m, ipuku 56,29 m ha superficie 1.462 m² rupi.
Gs. 4.174.072 ha’e Estado ha IPS ñemu 1963-peguare, ndaha’éi techaukaha mba’épa oñeme’ẽ Honoria-pe 1957-pe. Jasyteĩ 1957-peguare ñemú oñemoneĩ Honoria ha’éma hague óga jára Serafina omano mboyve, hákatu ndojekuaái gueteri araka’e ha mba’éichapa ojogua térã ohupyty pe óga.
HSE-010
Óga ta’angakuérape: hembyre, okañýva ha mandu’ápe opytáva
Revista Pausa ta’angakuéra 2020-pe ohechauka óga renonde, oikeha, hall arco reheve ha patio galería columna reheve. Ojehecha pintura morotĩ ha coral rembyre, ha okañy hague okẽ yvyra oñembojegua va’ekue, hierro, vidrio sa’yju, tesapeha ha torre ha cúpula pehẽngue. Última Hora ta’anga yma guare arange’ỹva ohechauka techo pehẽngue ko’ág̃a ndaiporivéimava. Jasyporundy 2026 ta’angakuéra ohechauka óga renonde, jardín, okẽ ha mokõi placa. Peteĩ placa-pe ojehai 1883–1957; MUPA nacimiento kuatia katu omoneĩ 1877, ko tembiapo oiporúva. Ambue placa oñe’ẽ Asociación Serafina Dávalos rehe 2026-pe.
Pe ta’anga yma guare ndoguerekói arange oñemoneĩva; ndoje’éi va’erã 1957 mboyvegua ramo ojekuaa porã mboyve moõguipa ou. Umi color 2020-pe ojehecháva térã oñemombe’úva nomoneĩri mba’éichapa pe óga oĩkuri 1914 guive 1957 peve. Umi placa ohechauka mandu’a pública upe riregua, ndaha’éi Serafina rembiasakue techaukaha paha.
ATANDO CABOS · MANDU’A UPE RIREGUA
Peteĩ arandukaty “tuichaitereíva”
Line Bareiro ombyaty va’ekue testimonio-kuéra omombe’u heta aranduka omyenyhẽva heta koty. Ko’ã mandu’a ñanepytyvõ jaikuaa hag̃ua mba’éichapa oñemoarandu upe ógape, péro ndaha’éi inventario térã plano.
Upévare ndoroikuaái gueteri mba’e kotýpepa oĩ va’ekue arandukaty, ha ndorohechaukái umi estante, tembiporu térã sa’y oñeimahináva añeteguáramo.
Atando cabos · 1990 / Humanismo 2007Óga jára rembiasakue kuatiápe
Mbohapy mba’e ojeikuaáva. Peteĩ hendápe ndojekuaái gueteri.
1957 jasyteĩ mboyve
Oĩ kuatiápeHonoria Balirán
Kuatia ohechauka Honoria ha’e hague óga jára oñevende mboyve Estado-pe. Ndojekuaái gueteri mba’e kuatia rupivépa ha araka’épa ojogua térã ohupyty pe óga.
23 jasyteĩ 1957
Oĩ kuatiápeParaguái retã
Finca rehegua kuatiakuéra ohechauka ko arangépe oñemoneĩ hague óga jogua Honoria-gui.
28 jasypoapy 1963
Oĩ kuatiápeInstituto de Previsión Social
Upe rire, Estado ojogua va’ekue óga oñeinscribi IPS rérape.
Umi kuatia propiedad rehegua ohechauka Honoria ha’éma hague Finca 3.335 jára jasyteĩ 1957 mboyve; Estado ojogua Honoria-gui 23 jasyteĩ ary 1957 jave ha inmueble ojeregistra IPS favor-pe 28 jasypoapy 1963 jave.
1963-peguáva escritura omombe’u Estado Paraguayo ombohasa hague IPS-pe pe yvy Gs. 4.174.072 rehe, ha Gs. 1.700.000 oñeme’ẽma hague. Yvy tuichakue ha’e 25,92 m henondépe, 56,29 m ipukukue ha haimete 1.462 m², Padrón 5429. Ko’ã papapy ha viru rehegua ha’e 1963-pe ojejapo va’ekue negocio rehegua; ndohechaukái mboy virúpa Honoria ohupytykuri 1957-pe.
Tekotevê gueteri ojekuaa instrumento ha ára Honoria ohupyty hague inmueble oñevende mboyve Estado-pe.
Honoria · hembiapo ha hekove ñemigua
Oĩ kuatia he’íva ha’e oĩ hague upépe. Upe joaju rehe oñeñe’ẽ upe rire.
Ary 1906-pe kuatia Colegio Mercantil-gua omoañete Honoria omba'apo hague mbo'ehára ha secretaria ramo. Heta ary rire, testimonio-kuéra omombe'u ha'e hague Serafina secretaria privada térã iñirũ hi'aguĩvéva; umi ñe'ẽ ou mandu'a tapykuegua-gui.
Ary 1906-pegua kuatia ohechauka Serafina ha Honoria omba'apo hague oñondive mbo'ehaópe. Umi ñe'ẽ omombe'úva ha'ekuéra relación privada rehe ou mandu'a tapykuegua-gui, ha oñemombe'u mávapa he'i hague. Ndaha'éi kuatia he'íva Serafina ha Honoria voi oiporu hague umi ñe'ẽ.
Ehecha Honoria rehegua maranduÑemyatyrõ · tetã rembiapo
Oñembyaihágui oñeñangareko hag̃ua mandu’a rehe tetã rembiapópe.
Léi 7679 omoheñói Comisión Nacional de restauración ha mejoramiento Serafina Dávalos Róga ha odispone, oñemoî jey rire, ofunciona centro de memoria ramo kuñanguéra lucha ha derecho rehe. Ára 6 de jasypoapy 2026 jave, Senado ohai kuatiáre instalación grupo de trabajo interinstitucional omoñepyrû haguã acción.
Comisión Nacional omoîva léi ha Junta Técnica/interinstitucional ojehai kuatiápe jasypoapy-pe ha'e organismo iñambuéva. Ndaipóri evento oñemoherakuãva fecha oúvape guarã noñepresentái oikóma hague.
Jeporeka oñemotenondéva
Mba’épa ndajaikuaái gueteri ko óga rehegua.
- 01
Ojejuhuva’erã escritura térã ambue kuatia ohechaukáva mba’éichapa Honoria ohupyty Finca 3.335 ha araka’épa oiko.
- 02
Oñemyesakãva’erã mba’érepa iñambue superficie ha cuenta catastral umi kuatia oficial-pe, ojeporavo’ỹre peteĩ número opyta porãvéva añónte.
- 03
Ojejuhuva’erã permiso, plano térã upe aragua kuatia pe óga ñemopu’ã 1914-pe oñemombe’úva rehegua; oĩramo techaukaha, ojekuaava’erã mávapa omohenda pe proyecto.
- 04
Ojehekava’erã mávapa óga jára raẽve Honoria mboyve, ojeporu’ỹre mandu’a upe riregua finca kuatia oficialramo.
SERAFINA RIRE · ÓGA JEPORU HA ÑEMYATYRÕ
Ñemyatyrõ rehe oñeñe’ẽramo nde’iséi oñemyatyrõma hague.
Heta ary pukukue ko óga rehe oñembosako'i tembiaporã, convenio, protocolo ha léi pyahu. Ko arange rysýi ombojoavy umi proyecto ha kuatia técnica, umi tembiapo nosẽporãiva, umi acuerdo oñembopaha va'ekue ha umi decisión kuatia rupive oñemoañetéva. Peteĩ anuncio añónte ndohechaukái óga oñemyatyrõma hague.
- 01
1957 rire
HSE-012
Óga ojeporu ambue mba’erã
Peteĩ registro municipal upe rire ojehaíva he’i Serafina omano rire pe óga ojealkila hague sapy’ami Asociación de Médicos Colorados-pe, ha peteĩ hendágui ojejapo hague salón de fiestas. Upe rire, barrio-pegua mandu’akuérape ojekuaa avei 'Casa IPS' ramo.
Kuatia techaukaha opyta peveKo’ã marandu oñembyaty upe rire. Ndojekuaái gueteri araka’épa oñealkila pe óga, ha ndojejuhúi expediente técnico omyesakãva umi ñemoambue.
- 02
2013–2014
HSE-008
Casa de la Mujer Asegurada: peteĩ tembiaporã opytáva kuatiápente
Ary 2013-pe, IPS omoneĩ Casa de la Mujer Asegurada – Serafina Dávalos rembiaporã ha ojerure oñembosako'i hag̃ua óga ñemyatyrõ ha restauración rehegua plano ha kuatia técnica. Jasypokõi ary 2014-pe, oñemombe'u plano, medida, presupuesto ha especificación rehegua kuatia oñembosako'íma hague 70%. Upe 70% oñe'ẽ kuatia técnica ñembosako'i rehe, ndaha'éi óga ñemyatyrõ oñemohu'ã hague.
Kuatia techaukaha opyta pevePe 70% oñe’ẽ kuatiakuéra oñembosako’i rehe, ndaha’éi óga oñemyatyrõma hague. Plano ko colección-pe oñeñongatúva oñemohenda IPS proyecto-pe g̃uarã; ndaha’éi Serafina róga plano original yma guare.
- 03
2019–2023
HSE-004
Peteĩ acuerdo veinte arýpe g̃uarã, ha katu ndojehechaukái oñemyatyrõma hague
30 jasypokõi 2019-pe IPS–IPA–MOPC–SNC ojapo acuerdo veinte arýpe g̃uarã óga ñemyatyrõ ha jeporu rehe. IPA ombosako’iva’erã protocolo técnico; MOPC ome’ẽva’erã viru presupuesto oĩramo; ha SNC omoneĩ ha oñangarekova’erã patrimonio rehegua tembiapo.
Kuatia techaukaha opyta peveAcuerdo ohechauka peteĩ plan institucional, ndaha’éi techaukaha óga oñemyatyrõma hague. 2022-pe MOPC omombe’u ndorekói hague protocolo oñemoneĩmava; 2023-pe IPA ohai omondo hague pe protocolo.
- 04
2020–2021
HSE-006
Proyecto ñepyrũ ha protocolo técnico
Christian Ceuppens omog̃uahẽ jasypa ary 2020-pe peteĩ anteproyecto Casa Serafina oñemyatyrõ ha oñemomba'e jey hag̃ua. Upéva oñemoneĩ propuesta ñepyrũrã ramo, ndaha'éi tembiapo oñemohu'ãmava. Jasypoteĩ ary 2021-pe oñemoneĩ José María Calvo rembiapo hérava Protocolo de Intervención. Upe kuatia oguereko 170 togue ári.
Kuatia techaukaha opyta peveProyecto ñepyrũ oñemoneĩramo nde’iséi óga ñemyatyrõ oñemoneĩ paha hague. Ko colección-pe oĩ ko’ág̃a peve protocolo kompleto ape ha índice año.
- 05
6 jasypoapy 2022 · Pinta Sud ASU
HSE-013
Oñemomarandúva peteĩ arte rembiapo ojejapotaha ógape
ABC Color omomarandu Pinta Sud ASU ryepýpe ojejapotaha peteĩ performance hérava 'Me' Casa Serafina Dávalos-pe, Christian Ceuppens ha Natalia Antola Guggiari rehegua. Ko marandu oñe’ẽ óga jeporu cultural ko’ág̃agua rehe, ndaha’éi Serafina oikove aja oiko va’ekue.
Kuatia techaukaha opyta peveMarandu oñeñongatúva oñemoherakuã evento mboyve. Oĩ avei ambue aviso upe árape, he’íva ama rupi ojeatrasaha tembiaporãnguéra. Ndojejuhúi aja marandu evento riregua, ndaikatúi ja’e pe performance oiko hague.
- 06
2025 guive jasyporundy 2026 peve
HSE-005
Ambue acuerdo, mokõi proceso osẽva vai ha peteĩ contrato ñembopaha
Jasypoteĩ 2025-pe IPS ome’ẽ PGR-pe óga jeporu treinta arýpe g̃uarã, peteĩ acuerdo oneroso rupive. PGR oñemyatyrõva’erã pe óga ha ojapose upépe sede ha espacio cultural-jurídico. Mokõi proceso técnico 2025-pe ndoikoporãi. 2026-pe PGR ojerure contrato ñembopaha viru ndaipórigui, ha IPS oregistrá pe rescisión Resolución C.A. 048-001/2026-pe.
Kuatia techaukaha opyta peveOñemoñe’ẽramo pe óga oñeme’ẽ hag̃ua ambue institución pública-pe nde’iséi oñembohasáma hague. Rescisión resolución PDF kompleto noñenongatúi gueteri archivo-pe.
- 07
2026
HSE-007
Óga ñemyatyrõgui oiko peteĩ obligación léi rupive
Léi 7679/2026 omoheñói peteĩ Comisión Nacional omyatyrõ ha omomba'e jey hag̃ua Casa Serafina Dávalos, tetã remimoĩmby ha sociedad civil ndive. Léi he'i óga oñemyatyrõ rire oikotaha chugui kuñanguéra lucha ha derecho rehegua mandu'a renda. Jasypoapy 6-pe oñembyaty peteĩ mesa de trabajo instituciones apytépe.
Kuatia techaukaha opyta peveComisión Nacional léi omoheñóiva ha mesa de trabajo oñemoĩva omba’apo mokõi instancia iñambuéva. Ndojedesidíri gueteri máva instituciónpa oñangarekóta ha omboguatáta pe óga oñemyatyrõ rire.
- 08
2025–2026
HSE-009
Upe aja, óga og̃uahẽ peteĩ estado vaietereívape
Jasypo 2026-pe DGPC inspección ohechauka techo-gui oikeha y, yvyra rehe oĩha vícho ohundíva chupe, ka’avo okakuaáva óga rehe ha oĩha peligro peteĩ hendágui ho’a hag̃ua. Pe óga oĩ avei patrimonio Ñandutí registro-pe, referencia 8100000225.
Kuatia techaukaha opyta peveKuatia aty ryepýpe oĩ avei policía-pe oñemoguahẽva denúncia óga ojeporu haguére ha ñemonda rehegua. Umíva ha'e denúncia oñeregistráva, ndaha'éi mba'e tribunal omoañetémava. SNC-pe jeporeka jasypokõi ary 2025-pe ndojuhúi kuatia; upe resultado ojeporu upe oficina ha upe arange rehe añónte.
Marandu ypy · moõguipa ou
Irundy kuatia tenondegua omopyenda ko ñepyrũguáva.
Óga ñemopu’ã / patrimonio
Casa Serafina ñemopu’ã oñepyrũ ary 1914 guive.
Secretaría Nacional de Cultura ñehesa'ỹijo tembiasakue rehegua omohenda ary 1914-pe Serafina Dávalos ndive ojoajúva óga ñemopu'ã jerure.
Ha'e peteî declaración patrimonial oficial retrospectiva. Ojeheka gueteri documentación contrato, permiso, plan, arquitecto térã tembiapo contemporáneo.
Honoria
Honoria Balirán: asociación documentada ha mandu’a peteĩ tekove oñemboja’óva rehegua
Ary 1906-pe kuatia Colegio Mercantil-gua omoañete Honoria omba'apo hague mbo'ehára ha secretaria ramo. Heta ary rire, testimonio-kuéra omombe'u ha'e hague Serafina secretaria privada térã iñirũ hi'aguĩvéva; umi ñe'ẽ ou mandu'a tapykuegua-gui.
Ary 1906-pegua kuatia ohechauka Serafina ha Honoria omba'apo hague oñondive mbo'ehaópe. Umi ñe'ẽ omombe'úva ha'ekuéra relación privada rehe ou mandu'a tapykuegua-gui, ha oñemombe'u mávapa he'i hague. Ndaha'éi kuatia he'íva Serafina ha Honoria voi oiporu hague umi ñe'ẽ.
Járape
Pe óga: peteĩ cadena de propiedad ojehechaukáva ha peteĩ eslabón ndojekuaái gueteri
Umi kuatia propiedad rehegua ohechauka Honoria ha’éma hague Finca 3.335 jára jasyteĩ 1957 mboyve; Estado ojogua Honoria-gui 23 jasyteĩ ary 1957 jave ha inmueble ojeregistra IPS favor-pe 28 jasypoapy 1963 jave.
Tekotevê gueteri ojekuaa instrumento ha ára Honoria ohupyty hague inmueble oñevende mboyve Estado-pe.
Ñemyatyrõ
Léi 7679/2026 ha oñepyrûvo gobernabilidad pública omoî jey haguã Casa Serafina
Léi 7679 omoheñói Comisión Nacional de restauración ha mejoramiento Serafina Dávalos Róga ha odispone, oñemoî jey rire, ofunciona centro de memoria ramo kuñanguéra lucha ha derecho rehe. Ára 6 de jasypoapy 2026 jave, Senado ohai kuatiáre instalación grupo de trabajo interinstitucional omoñepyrû haguã acción.
Comisión Nacional omoîva léi ha Junta Técnica/interinstitucional ojehai kuatiápe jasypoapy-pe ha'e organismo iñambuéva. Ndaipóri evento oñemoherakuãva fecha oúvape guarã noñepresentái oikóma hague.
Jaha jey Serafina rembiasakuépe